انجمن ادبی ایران در محضر جناب پروفسور سید حسن امین و جناب دکتر علیرضا تبریزی

حسن امین در سال ١٣٢٧ خورشیدی در محله‌ی پامنار در شهر تاریخی سبزوار در خاندان امین الشریعه متولد شد.

اولین کتابش (دفتر شعرش) را در شانزده سالگی در ١٣۴٣ چاپ کرد.

در هفده سالگی در ١٣۴٥ وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد.

کارشناسی و کارشناسی ارشد را در دانشگاه تهران و دکتری تخصصی حقوق بین الملل را در دانشگاه گلاسکو گذارنید و پس از چهارده سال تدریس در دانشگاه‌های دولتی اسکاتلند به سمت صاحب کرسی (پروفسور) حقوق در دانشگاه گلاسگو کالیدونیا ارتقا یافت.

وی هم چنین پس از اخذ پروانه‌ی وکالت از دادگاه‌های عالی اسکاتلند، به سمت مدعی العموم موقت شهر گلاسگو منصوب شد.

پروفسور امین، شصت و پنج جلد کتاب و بیش از دویست مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی منتشر کرده، و چهار مجله کلک، ایرانمهر، حافظ و پروین را نیز سردبیری کرده است، اما بیشترین مقاله‌های او در طول سال‌های اخیر در ماهنامه حافظ منتشر شده است.

تالیف و تصنیف

پروفسور امین، افزون بر نشر ماهنامه‌ی حافظ، چهل و پنج کتاب، به زبان‌های فارسی و انگلیسی نوشته و منتشر کرده است. مشهورترین تحقیق حقوق ایران، مشهورترین ترجمه‌ی او از انگلیسی به فارسی تاملات نابهنگام نیچه، مشهورترین ترجمه ای از فارسی به انگلیسی خاطرات و تالمات دکتر محمد مصدق و مشهورترین تصحیح او«شواهدالنبوه» جامی است. تعدادی از تالیفات ایمن عبارتند از :

تاریخ حقوق ایران، بازتاب اسطوره‌ای بودا در ایران و اسلام، دایرةالمعارف خواب و رویا، ادبیات معاصر ایران،‌ کارنامه‌ی غنی : تحولات عصر پهلوی و …

ترجمه‌های امین

مشهورترین ترجمه‌های امین از انگلیسی به فارسی یکی از تاملات نابهنگام اثر نیچه فیلسوف معروف آلمانی و مولف «چنین گفت زرتشت» است و دیگری ترجمه‌ی ده‌ها مدخل از دایرةالمعارف معتبر جهان .

معروف‌ترین ترجمه‌ی امین از فارسی به انگلیسی، خاطرات و تالمات نوشته زنده‌یاد دکتر محمد مصدق پیشوای نهضت ملی ایران است.

یکی دیگر ار ترجمه‌های پروفسور امین از فارسی به انگلیسی زین العارفین در فقه و سیاست در عصر صفوی است. امین ترجمه‌های دیگری نیز از عربی به انگلیسی دارد که از جمله بخشی از مشاعر ملاصدرا است.

تصحیح و ویراستاری

پروفسور امین متون فارسی متعددی را تصحیح و چاپ کرده است از جمله : شواهد النبوه، تالیف عبدالرحمن جامی، کلیات فارسی اشعار حاج ملاهادی سبزواری، زین العارفین تالیف سید محمد بی سید قریش سبزواری و سلامان و ابسال در چهارده روایت.

سلامان و ابسال، یک داستان رمزی فلسفی عاشقانه است که از فرهنگ یونانی به حوزه‌ی تمدنی ایران منتقل شده است. اما اصل آن از اساطیر یونان محو شده.

امین در این کتاب، چهارده روایت متفاوت از داستان سلامان و ابسال را از منابع گوناگون در اختیار خواننده می‌گذارد.

قدیمی ترین روایت سلامان و ابسال که برای نخستین بار در این کتاب ترجمه شده ١٢٠٠ سال به دست یکی از دانش آموختگان جندی شاپور از یونانی به عربی برگردانده شد که این متن را برای نخستین بار امین، فارسی کرده است. وی هم چنین روایت‌هایی متفاوت از سلامان و ابسال را از ابن سینا، ابن طفیل، جامی و دیگران در این کتاب نقل کرده است.

دایرةالمعارف‌نگاری

پروفسور امین در تدوین و تالیف چندین دایرةالمعارف همکاری و مشارکت داشته است و از جمله برای دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، دانشنامه جهان اسلام، دایرةالمعارف تشیع مقاله نوشته و هم چنین یکی از مدیران دانشنامه‌ی ایران است.

امین، هم چنین، کتابی با عنوان چهل گفتار از چهل استاد و نیز کتابی دیگر با عنوان چهل گفتار در ایران شناسی و اسلام شناسی ویراسته است.

این کتاب که به عنوان یادبود زنده یاد استاد سیدعلینقی امین منتشر شده است شامل چهل مقاله به قلم چهل نفر از استادان و پژوهشگران ایرانی در زمینه‌ی تاریخ و ادبیات است.

شعر

یکی از ابعاد فرهنگی پروفسور امین، شاعری است و هنر عمده‌ی او در قصیده سرایی‌ست. اولین دفتر شعر او در سال ١٣۴٣ و تازه‌ترین مجموعه شعرش در ١٣٨٥ منتشر شد. ابیات زیر نمونه‌ی شعر اوست:

ایرانی‌ام، ایران زمین را دوست دارم

از مغرب و مشرق، همین را دوست دارم

هر کس بنازد در جهان بر نازنینی

من از جهان این نازنین را دوست دارم

این چهاردیواری مرا خانه است،‌ هر چند

از هند تا دیوار چین را دوست دارم

گوهر فراوان است در خشکی و دریا

اما من این در ثمین را دوست دارم

رباعی زیر نیز اثر اوست :

صبح است و دوباره کار می‌باید کرد

وز کار، جهان، شکار می‌باید کرد

چون کار، به عشق یار می ‌باید کرد

در کار خود ابتکار می ‌باید کرد

تألیف و تصنیف

۱- تاریخ حقوق ایران (تاریخ حقوق و دادرسی در ایران از آغاز تا سال ۱۳۵۷)

۲- سیستم های حقوقی کشورهای اسلامی (با همکاری پروفسور ک.ر.رودن)

۳- حقوق بشر و کثرتگرایی دینی

۴- بازتاب اسطورهی بودا در ایران و اسلام

۵- دایرهالمعارف خواب و رویا

۶- دانشنامهی عشق

۷- افکار فلسفی ملاصدرا (ترجمه و شرح مشاعر صدرالمتالهین شیرازی)

۸- افکار و احوال حاج ملاهادی سبزواری

۹- حسّ ماوراءطبیعی: فرضیهی اصالت شناخت شهودی

۱۰- وحدت وجود در فلسفه و عرفان اسلامی

۱۱- ادبیات معاصر ایران

۱۲- کارنامهی غنی: تحولات سیاسی و اجتماعی در عصر پهلوی

۱۳- غصب و ضمان قهری

۱۴- حقوق بیمهی دریایی

۱۵- فراشباشی: داستانی از آخرین دههی پیش از مشروطیت

۱۶- دانشنامهی هنر ایران در اسلام (در دست چاپ)

۱۷- دانشنامهی شعر، ج ۱ (کلیات)

۱۸- دانشنامهی شعر، ج ۲ (فردوسی)

۱۹- دانشنامهی شعر، ج ۳ (خیام)

۲۰- دانشنامهی شعر، ج ۴ (حافظ و سعدی)

۲۱- دانشنامهی شعر، ج ۵ (دیوان امین)

۲۲- دانشنامهی شعر، ج ۶ (شرح حال و آثار دویست شاعر معاصر)

۲۳- بحرین چگونه از ایران جدا شد

تصحیح متون فارسی

۲۴- شواهد النبوه (تالیف عبدالرحمان جامی)

۲۵- سلامان و ابسال (اسطورهیی یونانی در فرهنگ ایرانی) در چهارده روایت

۲۶- حیّ بن یقظان در هفت روایت

۲۷- زینالعارفین: فقه و سیاست در عصر صفوی (تالیف سید محمد بن سید قریش سبزواری)

۲۸- دیوان اسرار: کلیات اشعار فارسی حاج ملاهادی سبزواری

۲۹- اخلاق امینی (تالیف امینالشریعه)

۳۰- نامههای دکتر قاسم غنی (با همکاری دکتر سیروس غنی)

ویراستاری مجموعه ها و دایرهالمعارفها

۳۱- چهل گفتار از چهل استاد در ایرانشناسی

۳۲- ناموارهی امین: چهل گفتار در ایرانشناسی و اسلامشناسی

۳۳- ارجوزههای طبّ سنتی ایران

۳۴- دایرهالمعارف تاریخ جهان (ترجمهی دکتر محمود زنجانی)، ج ۱

۳۵- دانشنامهی تاریخ جهان، ج ۲

۳۶- دانشنامهی تاریخ جهان، ج ۳

ترجمه از فارسی به انگلیسی

۳۷- خاطرات و تالمات دکتر محمد مصدق (با همکاری دکتر محمدعلی کاتوزیان)

۳۸- زینالعارفین (تالیف سید محمد بن سید قریش سبزواری

ترجمه از عربی به فارسی

۳۹- ترجمه مشاعر ملاصدرا

۴۰- ترجمه فن شعر ابنسینا

ترجمه از انگلیسی به فارسی

۴۱- تاملات نابهنگام نیچه

۴۲- بخشهایی از دایرهالمعارف آکسفورد جهان نوین اسلام (تدوین شده زیر نظر پروفسور اسپوزیتو)

۴۳- بخشهایی از دایرهالمعارف ایرانیکا (تدوین شده زیر نظر دکتر احسان یارشاطر)

کتابهای انگلیسی

۴۴- نظامهای حقوقی خاورمیانه

۴۵- مسائل حقوقی و بینالمللی خلیجفارس

۴۶- حقوق اسلامی در جهان معاصر

۴۷- حقوق اسلامی: مقدمه، اصطلاحات و کتابشناسی

۴۸- مسائل استراتژی و سیاسی خلیج فارس

۴۹- جنگ خلیج فارس (با همکاری محمد ملک)

۵۰- داوری تجاری در حقوق ایران و اسلام

۵۱- حقوق تجارت ایران

۵۲- قانون مدنی ایران

۵۳- سیستم حقوقی عراق

۵۴- سیستم حقوقی کویت

۵۵- حقوق و عدالت در یمن

آثار منظوم امین

۵۶- ترانه فرشتگان، چاپ ۱۳۴۳

۵۷- دیوان امین

۵۸- رباعیات امین

۵۹- فضولینامهی امین

۶۰- الاقاویل (نثر مسجع توام با شعر طنز)

مقدمه، تقریظ و تعلیقه

۱- تعلیقه بر منطق عارفان: داستان بوداسف و بلوهر، اثر زندهیاد استاد سید علینقی امین

۲- مقدمه و تعلیقه بر تاریخ سبزوار، اثر زندهیاد استاد سید علینقی امین

۳- تعلیقه بر کتاب انسان و هستی، تألیف سرلشکر ناصر فربد

۴- مقدمه بر دیوان حافظ، با تقطیع عروضی فضلالله دروش

۵- مقدمه بر کلیات سعدی، با تقطیع عروضی، فضلالله دروش

۶- تقریظ بر دیوان رضیالدین آرتیمانی، به کوشش علی الوندی (سالک تویسرکانی)

۷- مقدمه بر کتاب گذران عمر، باغ داد و داغ بیداد،

خاطرات ۴۰ سال خدمت قضایی به قلم استاد حسین شهسوارانی معاون اسبق وزارت دادگستری

۸- مقدمه و تعلیق بر «فردوسی پس از چهارصد سال» اثر دکتر نصرتالله کاسمی

۹- مقدمه بر گزیدهی اشعار و مقالات زندهیاد دکتر نصرتالله کاسمی به اهتمام فضلالله کاسمی، و دکتر محمد کاظمی

۱۰- تقریظ بر سلسله کتابهای رفتارشناسی، تالیف دکتر حسین باهر

۱۱- مقدمه بر شاعران در سنگر مطبوعات، تالیف احمد نیکوهمت

۱۲- تعلیقه بر یادنامهی استاد سید علینقی امین به اهتمام احمد نیکوهمت

۱۳- تقریظ بر دفتر شعر «فریاد» اثر علیرضا تبریزی

۱۴- تقریظ بر دیوان نیاز، اثر سید غلامحسین قرشی

۱۵- مقدمه بر یک نیستان ناله، اثر کمال زینالدین

۱۶- مقدمه بر یک چمن گل، اثر کمال زینالدین

۱۷- مقدمه بر اولین مجلد بر گسترهی شعر: گزیدهیی از آثار شاعران امروز، به کوش محمدکاظم سالمی

۱۸- مقدمه بر مکتب رندی حافظ، تالیف دکتر عباس خالصی (شیرازی)

۱۹- مقدمه بر جلد سوم یادداشتهای پراکنده، تالیف حجتالاسلام علی مهاجرانی واعظ

۲۰- مقدمه بر فرهنگ تعبیر خواب، اثر صابر کرمانی

۲۱- مقدمه بر کاروان شعر، اثر صابر کرمانی

۲۲- تقریظ بر گام پای شوریدهگان: داستانهای مثنوی، نوشتهی آزیتا محبی (نورصالحی)

۲۳- مقدمه بر جلد دوم داستانهای مثنوی، نوشتهی آزیتا محبی (نورصالحی)

۲۴- تقریظ بر زندگینامهی امامزاده هارون در جوستان طالقان، تالیف حجت الاسلام بهروز محمد بیگی

۲۵- مقدمه بر نیلوفرانه، دیوان فرشته کاظمی (سروش)

۲۶- تقریظ بر دیوان اشعار بهمن امیدی

۲۷- مقدمه و تقریظ بر کتاب مادر در ادبیات فارسی معاصر، نگارش رحیم فضلی

۲۸- مقدمه بر مجموعه جانفشان تا کربلا اثر غلامحسن فخیمی متخلص به مرآت ابهری

۲۹- مقدمه بر نی در نیزار، دفتر شعر علیرضا دزواره (مانی)

۳۰- مقدمه بر گنجینهی عرفان، تالیف عباس طراح

۳۱- مقدمه بر کشکول طراح، تالیف عباس طراح

۳۲- مقدمه بر حکومت اسلامی، تالیف علامه یحیی نوری

۳۳- مقدمه بر جنگ خلیجفارس، تالیف محمد ملک

۳۴- مقدمه بر شرح احوال مولانا خالد نقشبندی، تالیف هارون شفیعی

۳۵- تقریظ بر دیباچهیی بر دفتر عشق، تالیف دکتر عباس خالصی (شیرازی)

۳۶- تقریظ بر دیوان اشعار علیاکبر خویشاوندی (شفیق)

۳۷- مقدمه و تعلیق بر مثنوی حدیث کسا اثر بیگلربیگی تاجبخش

۳۸- تقریظ بر عشق عریان، اثر ناهج قزوینی

۳۹- تقریظ بر پند پدر، اثر محسن جلایی بیگدلی

۴۰- مقدمه بر تاریخ تحولات اجتماعی، تالیف احمد نیکوهمت

۴۱- مقدمه بر سخنوران بیهق (ج ۲)، تالیف حسن مروجی

۴۲- مقدمه بر مشاهیر اردبیل، تالیف دکتر محمدرضا بیگدلی

۴۳- تقریظ بر خاطرات و اشعار پروفسور غلامحسین بیگدلی

۴۴- تقریظ بر اشعار میهنی استاد شهریار، گردآوردهی محمدتقی سبکدل

۴۵- مقدمه بر دانشنامهی فرش، تالیف دکتر حسین تجدد

۴۶- مقدمه بر دفتر شعر حمید مقدم تبریزی (کرمانشاهی)

۴۷- مقدمه بر دیوان اشعار محمدتقی مردانی (فراز)

۴۸- مقدمه بر گلبانگ عشق، دومین دفتر شعر سیروس حقگو

۴۹- مقدمه بر دفتر شعر علیرضا جلیلیان

۵۰- مقدمه بر دفتر شعر «ای کاش تو هم میفهمیدی که…» اثر عاطفه رحمتی، نشر جمهوری، ۱۳۸۵

۵۱- مقدمه بر دفتر شعر سیلاب، اثر بتول مومن (آذرمهر)

۵۲- مقدمه بر دیوان اشعار جلال مهدیانی با عنوان «نقش نفس»، انتشارات کسرایی، ۱۳۸۸

۵۳- مقدمه بر گردشگری و قوانین مهاجرت در کانادا، تألیف عاطفه رحمتی

۵۴- مقدمه بر کتاب «گزیدهی نهجالبلاغه» تالیف انغام امیننسب

۵۵- مقدمه بر دیوان اشعار علی آهی

۵۶- مقدمه بر دفتر شعر اعظم فیروزآبادی

۵۷- تقریظ بر یادگار عمر (ج ۲)، قاسم قادری ورکانی، به کشش ناصر نجمالدینی، انتشارات مهر اردوان، ۱۳۸۷

۵۸- تقریظ بر کوچه بیعبور دلتنگی، یادنامهی هنری علیاکبر کهربایی، انتشارات مهراردوان، ۱۳۸۸

۵۹- نقل دو داستان در داستانهایی از عنایات اولیای دین، تالیف حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین فاتحی، قم، انتشارات زاهدی، ۱۳۸۷

۶۰- مقدمه بر جواهرالاسرار به قلم شیخ آذری (وفات ۸۶۶ ق) به اهتمام احمد شاهد،

۶۱- مقدمه بر تاریخ آستوئن اشکانی، تألیف احمد شاهد، ۱۳۸۷

۶۲- مقدمه بر تولد ایمان اثر رضا مرادی

۶۳- مقدمه بر دفتر اشعار تقی سخنپرور (دیبا)

۶۴- مقدمه بر شش گفتار درباره مانایی فرهنگ و هنر ایران، تألیف دکتر محمدصادق محفوظی، دکتر محمدتقی هاشمیان و دکتر مصطفی رستمی

۶۵- مقدمه بر دفتر اشعار رامین ناصح (دبیر کانون آیندهنگری ایران)

۶۶- مقدمه بر کتاب یاد یاران، به اهتمام ابراهیم حقی

۶۷- مقدمه بر کتاب شعر امیرحسن استوار

۶۸- مقدمه بر کتاب شعر محمود خاتمی، به کوشش دولتخواه

۶۹- مقدمه بر محبتنامه به اهتمام احمد شاهد، چاپ انتشارات آستوئین

۷۰- مقدمه و موخره بر مناظرات امین

۷۱- مقدمه و موخره بر ساقینامهی آرتیمانی

۷۲- مقدمه بر یادنامهی سوم استاد سید علینقی امین

۷۳- مقدمه بر یادنامهی شادروان دکتر پرویز ورجاوند

۷۴- نزدیک هفتاد کتاب فارسی و انگلیسی دیگر در ایران و خارج

۱۹- دانشنامهی شعر، ج ۳ (خیام)

۲۰- دانشنامهی شعر، ج ۴ (حافظ و سعدی)

۲۱- دانشنامهی شعر، ج ۵ (دیوان امین)

۲۲- دانشنامهی شعر، ج ۶ (شرح حال و آثار دویست شاعر معاصر)

۲۳- بحرین چگونه از ایران جدا شد